Handel ludźmi jest poważnym naruszeniem praw człowieka i przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności. Często ma charakter międzynarodowy i może dotyczyć zarówno osób dorosłych, jak i osób młodych.
Polska jest nie tylko krajem pochodzenia ofiar handlu ludźmi, ale także krajem tranzytowym, przez który przemieszczane są osoby będące ofiarami tego przestępstwa, oraz krajem docelowym, w którym może dochodzić do ich wykorzystywania. Szczególnie narażone mogą być osoby poszukujące pracy, znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej lub planujące podjęcie zatrudnienia za granicą.
Handel ludźmi, w tym wykorzystywanie do pracy przymusowej, jest realnym zagrożeniem. Dlatego przed wyjazdem do pracy należy dokładnie sprawdzić ofertę, pracodawcę lub agencję zatrudnienia oraz warunki zatrudnienia.
Jak rozpoznać potencjalne zagrożenie?
Zachowaj szczególną ostrożność wobec ofert pracy, które:
- obiecują niewspółmiernie wysokie wynagrodzenie w stosunku do zakresu obowiązków;
- nie wymagają wykształcenia, doświadczenia zawodowego ani znajomości języka, mimo że charakter pracy zwykle tego wymaga;
- nie zawierają jasnych informacji o pracodawcy, miejscu pracy, wynagrodzeniu i zakresie obowiązków;
- wymagają podpisania umowy, której nie rozumiesz, np. sporządzonej wyłącznie w języku obcym;
- wymagają przekazania paszportu, dowodu osobistego lub innych dokumentów tożsamości;
- wiążą się z koniecznością wpłacenia wysokiej opłaty za samo znalezienie pracy lub „załatwienie formalności”;
- wywierają presję na szybki wyjazd lub natychmiastowe podjęcie decyzji.
Niepokój powinny również wzbudzić sytuacje, w których pracodawca lub inna osoba:
- zatrzymuje Twój dokument tożsamości;
- grozi Ci, szantażuje Cię lub stosuje wobec Ciebie przemoc;
- ogranicza możliwość swobodnego opuszczenia miejsca pracy lub zakwaterowania;
- nie wypłaca wynagrodzenia albo zabiera znaczną część Twoich zarobków;
- zmusza Cię do pracy, prostytucji, żebractwa lub popełniania przestępstw.
Jak przygotować się do pracy za granicą?
Przed wyjazdem:
- Sprawdź agencję zatrudnienia w Krajowym Rejestrze Agencji Zatrudnienia (KRAZ).
- Sprawdź, czy pracodawca istnieje i czy posiada wiarygodne dane kontaktowe.
- Dokładnie przeczytaj umowę o pracę i upewnij się, że rozumiesz jej treść. W razie potrzeby skorzystaj z pomocy osoby znającej język.
- Zachowaj kopie umowy, dokumentów dotyczących zatrudnienia oraz danych pracodawcy.
- Nie oddawaj nikomu swoich dokumentów tożsamości na stałe. Jeżeli dokument jest potrzebny do określonej formalności, upewnij się, co się z nim dzieje i kiedy zostanie Ci zwrócony.
- Poinformuj rodzinę lub zaufaną osobę o miejscu pobytu, pracodawcy oraz planowanej trasie podróży.
- Ustal z bliską osobą sposób regularnego kontaktu.
- Zadbaj o odpowiednie ubezpieczenie na czas pobytu i pracy za granicą.
- Zachowaj ostrożność wobec osób oferujących „natychmiastową pomoc”, szczególnie jeśli oczekują pieniędzy, dokumentów lub całkowitego podporządkowania.
Sprawdź agencję w KRAZ
Informacje o agencjach zatrudnienia można sprawdzić w oficjalnym Krajowym Rejestrze Agencji Zatrudnienia (KRAZ) prowadzonym w systemie STOR.
Rejestr Agencji Zatrudnienia (KRAZ) – oficjalna wyszukiwarka
Gdzie szukać pomocy?
Jeżeli podejrzewasz, że możesz być ofiarą handlu ludźmi, jesteś świadkiem takiego przestępstwa lub znajdujesz się w sytuacji bezpośredniego zagrożenia:
Policja
112 – numer alarmowy
W sprawach dotyczących handlu ludźmi można również skontaktować się z Policją:
tel. +48 664 974 934
e-mail: handelludzmibsk@policja.gov.pl
Krajowe Centrum Interwencyjno-Konsultacyjne dla Ofiar Handlu Ludźmi (KCIK)
KCIK zapewnia pomoc i wsparcie osobom, które mogą być ofiarami handlu ludźmi, w tym pomoc psychologiczną, prawną, medyczną oraz bezpieczne zakwaterowanie.
Telefony KCIK:
- +48 22 628 01 20
- +48 22 628 99 99
Krajowe Centrum Interwencyjno-Konsultacyjne dla Ofiar Handlu Ludźmi – gov.pl
Więcej informacji
Aktualne informacje, materiały edukacyjne oraz informacje dotyczące przeciwdziałania handlowi ludźmi można znaleźć na oficjalnych stronach rządowych:
Portal „Handel ludźmi” – gov.pl
Pamiętaj: Twoje bezpieczeństwo jest najważniejsze. Nie ignoruj niepokojących sygnałów. Jeśli coś wzbudza Twój niepokój, skonsultuj sytuację z bliską osobą, odpowiednimi służbami lub organizacją zajmującą się pomocą ofiarom handlu ludźmi.
